Hart voor Veenendaal

 

De zon scheen fel, de temperatuur was hoog, net als het moraal om dit niet te missen! Een verfrissend drankje in de hand, nieuwsgierige blikken, nieuwe gezichten én vertrouwde betrokkenen: klaar voor een middag vol inspiratie en ontmoeting over Asset Based Community Development (ABCD).

 

Zoveel mensen, organisaties en initiatieven die zich inzetten voor gemeenschap en verbinding in Veenendaal. Maar wat betekent dat precies? En wat kan je als organisatie betekenen voor  een duurzame buurt? Daar zouden we samen achter komen. De aftrap was voor Peet de Graaf, die vertelde over de middelen die beschikbaar zijn gesteld om de werkwijze van ABCD de komende periode verder te implementeren.

“Je krijgt het never nooit voor mekaar zonder bewoners”

Een uitspraak die de toon zette. Want deze middag draaide om samen doen. Om de kracht van buurten en bewoners zichtbaar maken, versterken en vieren. Brigit Oelkers  nam ons mee in haar werkwijze: beginnend met wat luchtige vragen, een uitnodigende houding en plots stond iedereen letterlijk ‘op de lijn’. Wat volgde waren persoonlijke verhalen waar herkenning en/of verbinding onderling ontstond. “Is er iemand onlangs jarig geweest?” vroeg Birgit. Iemand vertelde dat ze jarig was geweest en binnen mum van tijd zong de hele groep voor haar. Want muziek verbindt. En dat was precies de boodschap: verbinding ontstaat in de kleine dingen.

“Je kunt ergens van betekenis zijn als je ergens bij hoort”

Er zijn meerdere oorzaken te benoemen waarom mensen sociaal niet helemaal (meer) weten hoe ze met elkaar om moeten gaan en verbinden. De Corona-tijd heeft hier een groot aandeel in, maar ook het beeld dat bij bewoners leeft over elkaar, instanties of overheidsdiensten. Hierdoor heerst er het gevoel van onveiligheid en laksheid: “ze zijn er toch niet voor mij” of “ze doen toch niks”.

Dit wantrouwen richting bewoners leeft ook in organisaties, hun beleid en projectmatige aanpak. Birgit: “Communitybuilding is geen project, maar permanent sociaal onderhoud, met als doel  meer zeggenschap en eigenaarschap in buurten. Het is dus belangrijk om te weten te komen wat belangrijk is voor bewoners en om hen in hun ideeën te ondersteunen. Er is geen blauwdruk die je over elke buurt heen kan leggen, elke buurt heeft andere thema’s die belangrijk zijn. Het gaat altijd om persoonlijke connectie voor inclusie. ”

Samenleven is gedoe; en dat is precies de bedoeling

Tijdens de interactieve sessies kwam er een mooi gesprek op gang door de stelling: “Hoe meer bewonersinitiatieven, hoe meer gedoe. Eens of oneens?” Mensen begonnen hun plek, op de lijn, te vinden en kwamen met elkaar in gesprek over hun keuze. Snel bleek: in dat gedoe zitten mogelijkheden! Verschillen in visies, waarden en eigen ‘bubbels’, hoeven geen probleem te zijn. Dat geeft ook juist weer een bepaalde binding met elkaar. “Je nodigt iemand met een bakfiets ook niet uit bij een racefietsgroepje”. Dat is de kunst van het omdraaien. Wat hebben we wél met elkaar gemeen? Je kan het hebben over passies en oplossingen die mensen bij elkaar brengt. En je moet het wel waarmaken. Want anders krijg je heisa. Als je er zo naar gaat krijgen is het eigenlijk heel interessant!

Van buurt tot betekenisvolle gemeenschap

Wat gebeurt er allemaal in een buurt als je niet elke dag in de wijk bent? Om de aanwezigen mee te nemen in de daadwerkelijke impact van gemeenschapskracht, vertelden buurtmakers Petra en Jeanine van de gele flat op het PWA-park en Veens Welzijn wijkcoach Didi van den Bos, over hun ervaringen in de buurt. Over de flat waar onveiligheid en rommel plaatsmaakten voor verbinding en meer vertrouwen. Jeanine:  “Je merkt dat mensen meer contact hebben en praatjes maken met elkaar. Er is meer hulp onderling, meer buurtbewoners die meewerken met initiatieven.”

“Ze zegt ja EN in plaats van ja MAAR”

De inzet van mensen als Didi, wijkcoach en verbinder, maakt duidelijk: nabijheid en daadkracht zijn onmisbaar. Doordat zij de buurtbewoners samenbracht op een netwerkbijeenkomst met de Gemeente, Veenvesters en Politie, is de drempel verlaagd en de verbinding verhoogd. Maar ook doordat ze meegaat in waar de energie zit van de bewoners. Petra: “Didi twijfelt niet. Ze zegt niet ja we moeten ff kijken. Ze zegt ja is goed en doet het! Ze komt haar afspraken na. Ze zegt ja EN in plaats van ja MAAR.” Deze aanpak wordt in de zaal door velen meteen genoteerd en er is een zaadje geplant: dit wil ik ook doen!

“Als je die mindset eenmaal hebt, creëer je ruimte voor gemeenschap”

Wat deze middag liet zien, is dat Community building geen project is, maar een houding. Het begint bij kijken met andere ogen. En door kritisch af te vragen: wat ik nu doe, hoe pakt dat voor de bewoners en gemeenschappen uit? Is het neutraal, schadelijk of versterkt het?

Vaak wordt er vanuit een zo goed mogelijk gestructureerd plan gewerkt, maar de tip is: maak geen dichtgetimmerde plannen, want van het een komt het ander. Klein kijken, klein handelen. Breek het open en ga in gesprek met de bewoners om te achterhalen welke rol zij zouden willen spelen als verbinder in de buurt. Gemeenschappen beginnen met vonken. Er ontstaat wat nieuws in de buurt en dat trekt aan! Het verschil maak je niet in systemen, maar in gesprekken. “Je breekt de muur naar de zwijgende meerderheid”.

Wat neem je mee naar huis?

Dat is de vraag die gesteld werd aan iedereen die aanwezig was. En daar kwamen hele mooie antwoorden uit over deze bijeenkomst. Zoveel haakjes, zoveel inspiratie. Zin om in de eigen buurt weer iets op te pakken. De kracht van een klein gebaar. En de oproep: zie de mens achter de voordeur. Kom achter dat bureau vandaan . Ga het gesprek aan. Laat je verrassen; er is meer mogelijk dan je denkt!

Na  afloop bedankte Helma namens iedereen de sprekers, buurtmakers Petra en Jeanine, Didi – en natuurlijk alle aanwezigen. Daarbij is ook de eerste muurposter geïntroduceerd met Veelzeggende verhalen uit de Veenendaalse wijken. Hierop zijn de mooie, inspirerende verhalen te lezen van medewerkers en de impact die zij zien door deze ABCD-werkwijze. Deze hangen in de buurthuizen van Veens Welzijn, voor iedereen om te lezen!

Volgende keer erbij zijn?

Eén ding werd duidelijk: dit smaakt naar meer. Wil jij er de volgende keer ook bij zijn? Of wil je meer weten over het werken via deze werkwijze ? Neem gerust contact op met Denise van der Steen of Helma van Dijk of Marlies Taal van Veens Welzijn. Want vanuit welke rol binnen jouw organisatie je ook werkt, jij bent van toegevoegde gemeenschapskracht waarde in Veenendaal!